Selanik Yogurtcusu

1900'lerin basinda yuzbin Musevi'nin yasadigi Selanik'te Karasu'lar
önde gelen ailelerden biriydi. Izak Karasu tip ögrenimi yaparak bir
muayenehane açti. Evlendi, bir oglu ve iki kizi dünyaya geldi. Balkan
savaslarinda Selanik Yunanistan tarafindan isgal edilince, Musevi'lerin
cogu Avrupa yollarina düstü. Kalanlari yillar sonra Alman'lar toplama
kamplarina gönderdi.

Izak Karasu, ailesiyle birlikte Ispanya'ya göç etti. 420 yil sonra,
kovulduklari topraklara geri dönüyorlardi. Ispanya 1492'de Museviler'i
topluca sürmüs ama vatandasliktan çikarmamisti. Karasu ailesi 1912
yilinda Barselona'ya yerlesti. Önce adini Latin alfabesine uyarladi. Izak Karasu
Isaac Carasso oldu. Sonra bir muayenehane açti. Çok az hastasi vardi,
geçinmek için zeytinyagi ticaretine giristi.

Birinci Dünya Savasi'ndan sonra Avrupa'daki yoksulluk döneminden
Ispanya da nasibini aldi. O günlerde Barselona'da çocuklar arasinda
salgin bagirsak hastaligi patlak verdi. Gözleri yasli ana babalar kucaklarinda
bir deri bir kemige dönmüs yavrulariyla doktorlara basvurup "Kurtar
cocugumuzu" diye yalvariyorlardi.

Ama doktorlarin elinden pek bir sey gelmiyordu. Carasso gözünün
önünde ölüp giden çocuklarin acisiyla uykusunun kaçtigi gecelerin
birinde, bir ses yankilandi belleginde: "Yogurtçu geldi. Kaymakli yogurtlarim
var..." İrkildi... Selanik'te gün asiri evlerine bir tepsi kaymakli
yogurt birakan Türk saticinin sesiydi bu. Ve "Eureka" çigliklariyla hamamdan
disari kosan Arsimed gibi yataktan firladi.

Selanik'te bagirsak hastaliklarinin tedavisinde yogurt kullanildigini animsamisti. Günde üç ögün birer kase yogurt yediriyorlardi hastaya ve birkaç günde sagligina kavusuyordu. Hemen ertesi gün, evinin bodrumunu mandira haline getirdi ve yogurt imalatina giristi. Yil 1919...

Avrupa'da yogurt bilinmiyordu. 1500 lerin ortalarina dogru Kanuni
Sultan Süleyman bagirsak enfeksiyonuna yakalanan Fransa Krali I.
François'ya bir yogurtçu göndermisti. Kral iyilesince yogurtçu sirlariyla
birlikte Istanbul'a dönmüstü. Isaac Carasso, ürettigi seyin doguda yaygin
bir gida maddesi oldugunu anlatmak yerine, ilaç olarak eczanelerde
satmaya basladi.

Hastalarda etkisi çok çabuk görüldü. Paris'teki Pasteur Enstitüsü'nden fermante edilmis laktik getirterek pastörize yogurt haline getirdi ve yogurdun ömrünü uzatmayi basardi. Ilaç tutulunca, sira ilaca patent almaya gelmisti. Onun için de bir ad koymasi gerekiyordu. Neden oglunun adi olmasin? Yani minik Daniel'in?

Barselona'nin yaygin dili Katalanca'da küçük Daniel'in ya da Danielcik'in karsiligi "Danon" idi. Ancak bu özel ad oldugundan marka namiyla tescil edemeyecegi için sonuna bir "e" ekledi. Hosgeldin "Danone" yogurtlari! Yogurtçuluk çok kisa sürede Isaac'in asil meslegi haline gelince oglu Daniel'i Fransa'ya egitime gönderdi. Once Marsilya'da ticaret lisesinde okuttu. Ardindan Paris'te Pasteur Enstitüsü'nde bakteriyoloji staji yaptirdi.

Daniel ögreniminden sonra Fransa'da kaldi, çünkü babasi, Isaac Carasso dünyadan göçmüstü. 6 Subat 1929'da, Paris'te 18'inci bölgedeki bir
dükkanda " Danone Yogurtlari Paris Sirketi" kapilarini açti. Onu 1932'de
Levallois-Perret'te ilk fabrika izledi. Danone imparatorlugu iste böyle
dogdu. Bugün bu imparatorluk bes kitada at kosturuyor. Cirosu 15 milyar
euro'nun üstünde. 100 bin kisi çalistiriyor.

- Sütlü ürünlerde dünya birincisi: 18 ülkede (Türkiye dahil) 48
fabrikasi var.
- Sise suyunda dünya ikincisi: 13 ülkede (Türkiye dahil) 97
fabrikasi var.

- Bisküvi ve tahilli kahvalti ürünlerinde dünya ikincisi: 21
ülkede 53 fabrikasi var.

Imparatorluga babasinin sayesinde adi verilen Daniel Carasso doksandokuz yasinda ve Barselona'da yasiyor. Uzun yasamasinin sirri mi?
Herhalde söylemeye gerek yok; her gün birkaç kase yogurt! Ve Daniel'in
kulaklarinda, babasinin anlattigi Selanikli Türk yogurtçunun evlerinin
kapisini çalarken seslenisi yankilaniyor:

"Yogurtçu geldi..! Kaymakli yogurtlarim var...!"

teşekkürler paylaşım için

bende teşekkür ederim